Khớp ngón tay đóng vai trò quan trọng trong hệ thống vận động của bàn tay, giúp thực hiện vô số động tác hàng ngày từ đơn giản đến phức tạp. Hiểu rõ định nghĩa và cấu tạo của khớp ngón tay không chỉ mang lại kiến thức cơ bản về giải phẫu mà còn hỗ trợ nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường. Dưới đây là phân tích chi tiết, dựa trên cơ sở y học chính xác.
Khớp ngón tay là gì?
Khớp ngón tay chính là các điểm nối giữa các đốt xương ngón tay với nhau và giữa xương bàn tay với xương ngón tay, tạo nên hệ thống linh hoạt cho phép bàn tay thực hiện các cử động gập, duỗi, dang, khép hoặc các thao tác tinh vi như cầm nắm, viết lách, cài nút áo hay sử dụng thiết bị điện tử.
Mỗi ngón tay (trừ ngón cái) gồm ba đốt xương chính: đốt gần, đốt giữa và đốt xa. Từ xương bàn tay đi xuống, các khớp được hình thành theo thứ tự cụ thể, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng trong mọi hoạt động.
- Khớp bàn – ngón tay (metacarpophalangeal joint – MCP): Đây là khớp nối giữa xương bàn tay và đốt gần của ngón tay. Với khả năng gập, duỗi, dang rộng và khép lại linh hoạt, khớp này chịu trách nhiệm chính trong hầu hết các thao tác của bàn tay, đồng thời là vị trí chịu lực lớn nhất khi nắm chặt hoặc ấn mạnh.
- Khớp liên đốt gần (proximal interphalangeal joint – PIP): Khớp này nằm giữa đốt gần và đốt giữa của ngón tay, chủ yếu hỗ trợ động tác gập và duỗi, góp phần vào sự chính xác của các cử động trung gian.
- Khớp liên đốt xa (distal interphalangeal joint – DIP): Nối giữa đốt giữa và đốt xa, khớp này thực hiện gập duỗi ở phần đầu ngón tay, dù chịu lực ít hơn nhưng vẫn thiết yếu cho các động tác tinh tế.
Riêng ngón cái có cấu trúc đơn giản hơn với chỉ hai khớp chính: khớp bàn – ngón tay (carpometacarpal joint – CMC) và khớp liên đốt. Nhờ thiết kế này, ngón cái có thể đối ngón với các ngón khác, hỗ trợ cầm nắm và thao tác phức tạp.

Cấu tạo khớp ngón tay
Mỗi khớp ngón tay là một hệ thống phức tạp, bao gồm nhiều thành phần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo chuyển động mượt mà, chịu lực tốt và duy trì độ bền lâu dài. Các bộ phận này không chỉ bảo vệ xương mà còn nuôi dưỡng và điều khiển cử động chính xác.
- Đầu xương (xương đốt): Phần tiếp giáp của hai đốt xương liền kề, bao gồm đầu dưới của xương phía trên và đầu trên của xương phía dưới, tạo nền tảng vững chắc cho khớp.
- Sụn khớp: Lớp mô mềm, trơn láng và đàn hồi bao phủ đầu xương, giảm ma sát tối đa, hấp thụ lực và bảo vệ xương khỏi mài mòn trong quá trình vận động liên tục.
- Dây chằng: Các dải mô liên kết chắc chắn bao quanh khớp, cố định vị trí xương, ngăn chặn trật khớp hoặc cử động vượt quá giới hạn tự nhiên.
- Gân: Kết nối cơ cẳng tay và bàn tay với xương ngón tay, truyền lực cơ học để thực hiện co duỗi, đảm bảo sự linh hoạt và sức mạnh trong mọi động tác.
- Bao hoạt dịch: Lớp màng mỏng bao bọc khớp, chứa dịch bôi trơn giúp nuôi dưỡng sụn, giảm friction và duy trì chuyển động êm ái.
- Mạch máu và thần kinh: Hệ thống cung cấp dưỡng chất cho xương và mô mềm xung quanh, đồng thời truyền tín hiệu cảm giác (đau, nóng, lạnh, áp lực) và điều khiển cử động chính xác từ não bộ.
Lời khuyên từ chuyên gia
Tham vấn bởi Ông Nguyễn Thành Danh, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các bệnh lý xương khớp.
Khi cần hỗ trợ sức khỏe xương khớp từ thiên nhiên, bạn có thể tham khảo Thảo Linh Tiên – sản phẩm kết hợp thảo dược quý với công nghệ hiện đại từ Dược Bình Đông, giúp chăm sóc khớp ngón tay hiệu quả mà vẫn dịu nhẹ.
Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Bệnh viện Tâm Anh, Medlatec



