Bệnh viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn khó chữa dứt điểm. Chuyên gia Nguyễn Thành Danh chia sẻ phương pháp điều trị kết hợp Đông – Tây y giúp giảm đau, cải thiện vận động và ngăn ngừa biến chứng.
1. Giới thiệu
Viêm khớp dạng thấp là một trong những bệnh lý mãn tính phổ biến nhất trong nhóm bệnh về xương khớp. Điều đáng nói là, không chỉ gây sưng, đau, cứng khớp mà bệnh còn ảnh hưởng trực tiếp đến da, tim, phổi, mắt và cả tinh thần của người bệnh. Nhiều người cho rằng chỉ cần uống thuốc giảm đau là đủ, nhưng thực tế điều trị viêm khớp dạng thấp là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ và chính người bệnh. Trong bài viết này, tôi – Lương y Nguyễn Thành Danh, xin chia sẻ những phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp đang được áp dụng hiệu quả nhất hiện nay, kết hợp giữa kinh nghiệm Đông y truyền thống và góc nhìn khoa học hiện đại.
2. Nguyên tắc điều trị viêm khớp dạng thấp
Mục tiêu điều trị không phải là “chữa khỏi hoàn toàn”, bởi đây là bệnh tự miễn, mà là giảm viêm, giảm đau, duy trì chức năng vận động, và ngăn ngừa biến chứng. Mỗi bệnh nhân cần được cá nhân hóa phác đồ dựa vào giai đoạn bệnh, thể trạng, và phản ứng với thuốc.
Trong thực hành của tôi, có những bệnh nhân sau vài tháng điều trị đã gần như phục hồi vận động bình thường, trong khi người khác cần cả năm mới đạt được kết quả tương tự. Điều quan trọng nhất vẫn là kiên trì và tuân thủ phác đồ.
3. Phương pháp Tây y trong điều trị viêm khớp dạng thấp
3.1. Điều trị bằng thuốc
Thuốc Tây vẫn là nền tảng trong kiểm soát viêm khớp dạng thấp. Các nhóm thuốc thường được chỉ định gồm:
- Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Giúp giảm viêm, giảm đau nhưng cần thận trọng với người có bệnh dạ dày hoặc tim mạch.
- Corticosteroid: Có tác dụng nhanh trong việc giảm viêm, nhưng không nên lạm dụng do nguy cơ loãng xương, tăng huyết áp, tăng đường huyết.
- Thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs): Như Methotrexate, Sulfasalazine – giúp ngăn tổn thương khớp tiến triển, cần theo dõi định kỳ chức năng gan và máu.
- Thuốc sinh học (biologic DMARDs): Là hướng điều trị tiên tiến, nhắm vào các cytokine gây viêm như TNF-α, IL-6… nhưng chi phí cao và đòi hỏi giám sát y khoa chặt chẽ.
3.2. Phẫu thuật khi khớp đã tổn thương nặng
Khi khớp biến dạng hoặc mất chức năng, phẫu thuật chỉnh trục, thay khớp nhân tạo hoặc nội soi loại bỏ mô viêm sẽ giúp khôi phục khả năng vận động. Tuy nhiên, phẫu thuật chỉ nên thực hiện sau khi đã kiểm soát tốt tình trạng viêm toàn thân.
4. Phương pháp Đông y trong điều trị viêm khớp dạng thấp
Tôi thường nhấn mạnh rằng, Đông y không thay thế Tây y, nhưng Đông y có thể hỗ trợ điều trị, giảm tác dụng phụ và cải thiện nền sức khỏe tổng thể.
4.1. Nguyên tắc điều trị theo Đông y
Theo học thuyết y học cổ truyền, viêm khớp dạng thấp thuộc phạm trù “Tý chứng” – do phong, hàn, thấp xâm nhập vào kinh lạc khiến khí huyết tắc nghẽn, gây đau nhức, co duỗi khó khăn. Điều trị cần kết hợp khu phong – tán hàn – trừ thấp – thông kinh hoạt lạc.
4.2. Một số bài thuốc kinh điển
- Độc hoạt tang ký sinh thang: Dành cho người bệnh lâu năm, khớp đau nhức, tê mỏi toàn thân, thường gặp ở người cao tuổi hoặc có thận hư.
- Quế chi thược dược tri mẫu thang: Giúp giảm đau khớp do lạnh, viêm sưng, đặc biệt phù hợp với người hay đau tăng về đêm.
- Quyên tý thang: Thích hợp với người bệnh giai đoạn đầu, đau nhức nhẹ, cần khai thông khí huyết và trừ thấp.
Tất cả bài thuốc đều cần gia giảm tùy thể bệnh. Người bệnh không nên tự sắc uống tại nhà mà cần tham vấn lương y có chuyên môn.
4.3. Châm cứu và xoa bóp bấm huyệt
Châm cứu giúp điều hòa khí huyết, kích thích cơ thể tự tiết ra endorphin – chất giảm đau tự nhiên. Trong khi đó, xoa bóp bấm huyệt giúp thư giãn gân cơ, giảm cứng khớp, đặc biệt hiệu quả khi kết hợp với tắm nước ấm, ngâm chân thảo dược hoặc chiếu đèn hồng ngoại.
5. Phối hợp điều trị và phục hồi chức năng
Bên cạnh thuốc, vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Người bệnh nên duy trì các bài tập nhẹ nhàng như co duỗi khớp, đi bộ, yoga hoặc bơi lội. Khi kết hợp với chế độ ăn giàu canxi, omega-3 và vitamin D, xương khớp sẽ phục hồi nhanh hơn.
Trong một số ca tôi từng theo dõi, bệnh nhân sau khi kết hợp điều trị Đông – Tây y và vật lý trị liệu đều đặn trong 6 tháng đã có thể vận động khớp tay, gối linh hoạt hơn, gần như không còn đau buốt buổi sáng.
6. Chăm sóc và phòng ngừa tái phát
Điều trị chỉ là một phần, duy trì kết quả mới là chìa khóa. Người bệnh cần:
- Duy trì cân nặng hợp lý, tránh béo phì vì làm tăng áp lực lên khớp.
- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn.
- Giữ ấm cơ thể trong mùa lạnh, đặc biệt là vùng khớp bị viêm.
- Khám định kỳ 6 tháng/lần để theo dõi tiến triển bệnh.
- Tập luyện thể dục phù hợp – “vừa sức nhưng đều đặn”.
7. Kết luận
Thấp khớp không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh điều trị đúng hướng và kiên trì. Dưới góc nhìn của Đông y, điều trị không chỉ là làm giảm triệu chứng mà còn phục hồi chính khí, tăng cường can thận và khí huyết, từ đó ngăn tái phát. Khi kết hợp với Tây y và lối sống khoa học, người bệnh hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, vận động linh hoạt dù mang bệnh mạn tính.
Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng viêm khớp dạng thấp, hãy đến thăm khám tại các cơ sở y học cổ truyền uy tín. Tại Dược Bình Đông, chúng tôi không chỉ điều trị bệnh mà còn hướng dẫn người bệnh cách chăm sóc sức khỏe xương khớp lâu dài, giúp cơ thể phục hồi tự nhiên và bền vững.
Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh
Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh là truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các bệnh lý xương khớp
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.Nguồn Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital
Lương Y Nguyễn Thành Danh 